Zamiast obiecanej redukcji biurokracji i szybszego dostępu do nowoczesnych narzędzi ochrony roślin szykują się dodatkowe obciążenia administracyjne i ryzyko paraliżu innowacji. 12 czerwca Rada UE ma podjąć decyzję w sprawie pakietu Food and Feed Safety Omnibus dotyczący propozycji kompromisowej wypracowanej przez Prezydencję Cypryjską. Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR) wraz z koalicją największych krajowych organizacji rolniczych alarmuje: tekst zaproponowany przez Prezydencję Cypryjską uderza w przyszłość europejskiego rolnictwa. Branża apeluje o jednoznaczny głos sprzeciwu podczas piątkowego głosowania.

Konkurencyjność polskiego rolnictwa zależy m.in. od tempa wdrażania innowacji. Aby producenci rolni mogli prowadzić opłacalną produkcję i stawiać czoła kryzysowi klimatycznemu, potrzebują szybkiego dostępu do nowoczesnych technologii, w tym preparatów biologicznych. Unijny pakiet legislacyjny Food and Feed Safety Omnibus miał być odpowiedzią na te potrzeby: jego pierwotnym celem było zlikwidowanie wąskich gardeł w procedurach rejestracyjnych, uproszczenie przepisów oraz realne skrócenie czasu oczekiwania na nowe narzędzia ochrony roślin.

Proponowane w cypryjskim dokumencie zmiany nie realizują nadrzędnego celu jakim jest uproszczenie przepisów i nie wpłyną na skrócenie procedur rejestracyjnych ani na redukcję obciążeń administracyjnych po stronie państw członkowskich.

Rozwiązanie przedłożone Radzie UE do głosowania 12 czerwca drastycznie odbiega od tych założeń. Istnieje ryzyko, że nie tylko nie spełni swoich założeń, ale także zwiększy złożoność tam, gdzie potrzebne są uproszczenia.

Dlatego Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin wyraża obawy związane z opublikowania tekstu kompromisowego Prezydencji Cypryjskiej z dnia 27 maja br., w sprawie Food and Feed Safety Omnibus. Tekst ten odszedł od fundamentalnych założeń i zamiast oczekiwanego przez rolników, administrację oraz przemysł uproszczenia procedur, redukcji biurokracji może ją zwiększać, utrudniając codzienne działania i wprowadzając rozwiązania, które mogą przynieść skutki odwrotne do zamierzonych.

– Unia Europejska stoi przed strategicznym wyborem. Pośpiech w sprawie tak kluczowej dla przyszłości europejskiego rolnictwa nie jest wskazany. Większość organizacji rolniczych w Polsce, jak również COPA-COGECA (Europejska organizacja reprezentująca interesy rolników i spółdzielni rolniczych w Unii Europejskiej) uważa, że nad tymi przepisami należy nadal pracować, bo nie spełniają oczekiwań i nie przynoszą dobrych dla rolników rozwiązań – mówi Małgorzata Bojańczyk, dyrektor generalna PSOR. – Jako PSOR popieramy inicjatywę Komisji Europejskiej mającą na celu przyspieszenie i uproszczenie procedur rejestracyjnych przy zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa. Uważamy, że cypryjskie propozycje nie spełniają tych założeń. Dlatego apelujemy o przesunięcie prac na czas Prezydencji Irlandzkiej. Pozwoli to na wypracowanie rozwiązań, które rzeczywiście zrealizują cel uproszczenia legislacji i poprawy sytuacji rolnictwa – dodaje Bojańczyk.

Eksperci podkreślają, że pośpiech jest w tym przypadku całkowicie nieuzasadniony. Parlament Europejski planuje wypracowanie swojego stanowiska dopiero jesienią bieżącego roku. Oznacza to, że Rada dysponuje odpowiednim zapasem czasu, aby rzetelnie dopracować przepisy, zamiast przyjmować wadliwy kompromis.

Propozycja Prezydencji Cypryjskiej to krok wstecz, który przyniesie rolnikom i urzędnikom dodatkową biurokrację. Kluczowe, niekorzystne zmiany to:

• Blokada bezterminowych zatwierdzeń: Usunięto możliwość wydawania bezterminowych zgód dla substancji biologicznych i konwencjonalnych, co znacznie opóźni rolnikom dostęp do nowych rozwiązań.
• Likwidacja zezwoleń tymczasowych: Drastycznie ograniczono procedurę, która miała być najszybszą ścieżką wprowadzania innowacji na unijny rynek.
• Koniec z „milczącą zgodą”: Wykreślenie tego mechanizmu uniemożliwi szybkie rejestrowanie w Polsce środków, które zostały już sprawdzone i dopuszczone w innych krajach UE.
• Utrzymanie rutynowych reewaluacji: Wycofano uproszczenia w ponownej ocenie produktów, przez co urzędy i branża zamiast na innowacjach, nadal będą skupiać się na powtarzalnych, skomplikowanych procedurach.

Kluczem do naprawy unijnego projektu jest piątkowe głosowanie (12 czerwca). Jeśli polskie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wraz z koalicją innych państw członkowskich, zgłosi sprzeciw, prace nad pakietem zostaną przesunięte na czas nadchodzącej Prezydencji Irlandzkiej. Umożliwi to stworzenie stabilnego, przejrzystego prawa, które faktycznie wesprze, a nie zablokuje rozwój sektora agro.

Sprzeciw wobec propozycji Prezydencji Cypryjskiej połączył całe środowisko rolnicze w Polsce. Stanowisko przygotowane przez PSOR zyskało poparcie najważniejszych organizacji reprezentujących producentów rolnych, przetwórców oraz związki branżowe. Pod apelem do Ministra Rolnictwa podpisały się:

• Krajowa Rada Izb Rolniczych,
• Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw,
• Federacja Gospodarki Żywnościowej RP,
• Partia Twitterowych Rolników,
• Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych,
• Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych,
• Polska Izba Nasienna,
• Polska Federacja Rolna.